Clair Obscur: Chuyến thám hiểm 33 - Vụ tranh cãi IA cướp đi thêm một nạn nhân

Ngành công nghiệp trò chơi điện tử đang phải đối mặt với một cuộc tranh luận gay gắt về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong phát triển game. Những gì bắt đầu như một cuộc thảo luận về các công cụ sáng tạo đã leo thang thành những hậu quả hữu hình, ảnh hưởng đến cả các tựa game độc lập và các sản phẩm AAA lớn. Cuộc tranh cãi đã làm dấy lên những câu hỏi về tính minh bạch, tính toàn vẹn nghệ thuật và cách thức quản lý trí tuệ nhân tạo tạo sinh trong lĩnh vực game.

Clair Obscur: Expedition 33 và The Game Awards

Vụ việc nổi bật nhất liên quan đến tựa game nhập vai độc lập Clair Obscur: Expedition 33. Trò chơi này gần đây đã mất hai giải thưởng lớn tại Lễ trao giải Game Indie 2025, bao gồm Game of the Year và Best Debut Game, sau khi ban tổ chức phát hiện ra rằng AI đã được sử dụng trong quá trình phát triển. Ban tổ chức giải thưởng, Six One Indie, nhấn mạnh rằng các quy tắc về điều kiện tham gia nghiêm cấm việc sử dụng tài sản được hỗ trợ bởi AI, và nhà phát triển, Sandfall Interactive, ban đầu tuyên bố không sử dụng bất kỳ công cụ nào như vậy. Các cuộc điều tra sau đó cho thấy rằng hình ảnh do AI tạo ra đã được sử dụng như những hình ảnh tạm thời trong giai đoạn đầu sản xuất, dẫn đến việc trò chơi bị loại bỏ một cách hồi tố. Kết quả là, giải Game of the Year được trao cho Blue Prince, trong khi giải Best Debut Game thuộc về Sorry We're Closed. Quyết định này đã gây ra tranh luận trong cộng đồng game thủ, với một số người hoan nghênh việc thực thi nghiêm ngặt các quy tắc và những người khác cho rằng hình phạt quá khắc nghiệt.

Tranh cãi không chỉ giới hạn ở các tựa game độc lập. Larian Studios, nổi tiếng với series Divinity và Baldur's Gate 3, gần đây đã phải đối mặt với sự chỉ trích từ người hâm mộ về những bình luận của Giám đốc điều hành Swen Vincke liên quan đến việc sử dụng thử nghiệm AI trong giai đoạn phát triển ban đầu. Người chơi bày tỏ lo ngại rằng AI có thể ảnh hưởng đến nội dung cuối cùng trong phiên bản Divinity sắp tới. Larian đã phản hồi, làm rõ rằng AI chỉ được sử dụng cho mục đích lên ý tưởng và tham khảo nội bộ, và tất cả hình ảnh, kịch bản và diễn xuất trong game cuối cùng đều do các nhà phát triển là con người thực hiện. Bất chấp những lời đảm bảo này, sự hoài nghi vẫn còn tồn tại trong một số người hâm mộ, phản ánh mối quan ngại rộng hơn trong ngành về tính minh bạch và vai trò của AI trong công việc sáng tạo.

Cuộc tranh luận cũng đã lan đến các tựa game AAA như Battlefield 6, nơi người chơi cáo buộc EA và DICE sử dụng AI để sản xuất một số vật phẩm trang trí. Một sticker thẻ người chơi theo chủ đề mùa đông gần đây đã thu hút sự chú ý đặc biệt, khi người hâm mộ chỉ ra những lỗi hình ảnh đặc trưng thường thấy trong nội dung do AI tạo ra. Những cáo buộc này đã làm dấy lên lời kêu gọi yêu cầu minh bạch hơn về việc sử dụng AI trong các trò chơi thương mại, bởi nhiều người chơi cho rằng việc đưa tài sản do AI tạo ra vào game mà không thông báo trước sẽ làm suy giảm tính xác thực và lòng tin. Tính đến nay, EA vẫn chưa đưa ra tuyên bố chính thức nào để phản hồi các cáo buộc này.

Các sự việc liên quan đến Clair Obscur: Expedition 33, Larian Studios và Battlefield 6 cho thấy ngành công nghiệp game đang đứng trước một thời điểm mang tính bước ngoặt. Các nhà phát triển nhận ra tiềm năng của AI trong việc nâng cao năng suất và khơi gợi sáng tạo, nhưng cộng đồng và các nhà quan sát trong ngành lại yêu cầu sự minh bạch cao hơn cùng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt để bảo vệ nghệ thuật do con người tạo ra. Khi việc sử dụng AI ngày càng trở nên phổ biến, các câu hỏi về đạo đức, công bố thông tin và tiêu chí đủ điều kiện nhận giải thưởng nhiều khả năng sẽ định hình các chính sách và thông lệ của ngành trong tương lai.

Những tranh cãi đang diễn ra cho thấy năm 2026 có thể sẽ là một năm mang tính quyết định trong việc thiết lập các nguyên tắc và kỳ vọng xoay quanh AI trong trò chơi điện tử, nhằm cân bằng giữa đổi mới công nghệ và việc gìn giữ tính toàn vẹn sáng tạo. Suy cho cùng, toàn bộ tranh cãi về việc sử dụng AI trong phát triển game có thể trở thành “ngón tay che mặt trời”. Điều quan trọng nhất vẫn là liệu trò chơi có hay và được người chơi yêu thích hay không. Dĩ nhiên, tính nguyên bản và sáng tạo cần được tôn vinh, nhưng việc sử dụng AI ở mức độ hạn chế để đẩy nhanh một số quy trình là điều đã xuất hiện và khó có thể đảo ngược. Nếu kết quả đủ tốt, có lẽ cũng đáng để cân nhắc xem nó có thực sự xứng đáng hay không.

Dù sao đi nữa, Clair Obscur: Expedition 33 vẫn mang đến trải nghiệm tương tự như trước khi xảy ra tranh cãi, và là một trong những trò chơi hay nhất được phát hành trong những năm gần đây. Việc nó có xứng đáng nhận giải thưởng hay không là do người khác quyết định, nhưng chúng tôi có thể giúp bạn tự tìm ra câu trả lời bằng cách cung cấp những ưu đãi tốt nhất cho Clair Obscur: Expedition 33 thông qua công cụ so sánh của chúng tôi.